شهر تاریخی دستوا

شهر تاریخی دستوای شوشتر

شهر شوشتر به دلیل برخورداری از آب فراوان و بهره‌مندی از رودخانه خروشان کارون در سال‌های بسیار دور دو بار به دلیل طغیان رودخانه تجدید بنا شده است که یکبار آن پس از ویرانی کامل در محل دستوا واقع در جاده شوشتر – اهواز و نزدیک این شهرستان بوده است.

 

شهر باستانی دستوا مقر حکومت و سکونت ایلیمایی‌ها به‌شمار می‌رود و همزمان با دوره اشکانی شکل گرفته است. این شهر در سال ۱۳۴۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت و در سال ۱۳۵۶ برای نخستین بار توسط مهدی رهبر حفاری شد. این در حالی است که در ۳ کیلومتری شهر دستوا تعداد زیادی آرامگاه‌ و سکه کشف شد که نشان از حکومت این قوم در نزدیکی شوشتر فعلی دارد.

 

در کاوش این محوطه باستانی در سال ۸۴ آثاری از حکومتهای اولیه شوش به دست آمده و حکایت از این امر دارد که تمدن شوش ابتدا در شوشتر شکل گرفته ‌است. همچنین با یافتن یک کارگاه سفالگری در این محوطه، سفالهایی به دست آمد که نقوش حک شده بر آنها را بی نظیر دانسته‌اند .

 

دستوا؛ تفاوت فقیر و غنی از زمین تا آسمان:

 

براساس مستندات تاریخی، ثروتمندان دستوا، با تابوت‌هایی بسیار زیبا همراه با اشیای گران‌قیمت و فقرا در مکانی دورتر بسیار ساده و حقیرانه دفن می‌شدند. بررسی روی گورستان‌های این شهر ایلیمایی نشان می‌دهد که اختلاف طبقاتی در این شهر تا بدان‌جا پیش رفته که حتی گورستان‌های ثروتمندان نیز از فقرا جدا بوده است. در گورستان ثروتمندان به تابوت‌های بسیار زیبایی برخورد کرده‌ایم. اشیای گران‌قیمت نیز همراه با اجساد ثروتمندان در گورهای آنان دفن شده است.

 

فقرا در شهر دستوا در گورستان مجزا، بسیار ساده دفن می‌شدند. همراه آنان هیچ شیء ارزشمندی دفن نمی‌شد و تابوت و کفن صاحبان این گور‌ها بسیار ساده و محقر است. در واقع گور فقرا فقط گودالی است که در آن جسد به خاک سپرده شده است. شاید ایلیمایی‌ها گمان می‌کردند که اختلاف طبقاتی پس از مرگ نیز باید ساکنان این شهر را از یکدیگر جدا کرده است برای همین است که اختلاف گورهای ثروتمندان و فقرا در شهر دستوا بسیار فاحش است.

 

«ایلیماییان»، مردم «دستوا»، شهری که در دوره «ایلیمایی‌ها» ساخته شد، حکومت‌های بسیار مقتدر محلی در دو هزار سال پیش بودند که هر کدام منطقه خود را همچون یک کشور مجزا دانسته و آن را اداره می‌کردند. این حکام محلی گاه با یکدیگر متحد می‌شدند و گاه علیه یکدیگر می‌جنگیدند. اما ایلیماییان صاحب فرهنگ و تمدن خاص خود بودند و آثار باستانی به جای مانده از این حکومت محلی نشان می‌دهد که آنان همزمان با دوره سلوکیان، سیستم شهری بسیار منسجمی داشتند.