بند برج عیار

بند برج عیار

پیشینه ساخت بند برج عیار را مانند دیگر سازه ها ی آبی شوشتر مربوط به دوران ساسانی دانسته اند.
بند برج عیار بر روی شاخه گرگر و نزدیک بقعه مقام علی در نزدیکی پل کشتارگاه و پایین تر از محوطه آبشارها قرار دارد. در شرق بند برج عیار، بقایای اتاقک ها و کانالهایی به چشم می خورد که به شکل صلیب تعبیه شده اند. این محوطه قبلاً درون باغ بسیار بزرگی قرار داشت و در دوره صفوی تا قاجار در این مکان توسط صائبین مندایی بعنوان نیایشگاه استفاده می شد، و تأسیسات مذکور عبادتگاه و محل اجرای مراسم مذهبی این قوم گردید.
این عبادتگاه یا مندی جزء قدیمی ترین عبادتگاهای مندائیان ایران می باشد.
با توجه به شواهد موجود بر روی جداره کانالهای بند برج عیار و تأسیسات آن به نظر می رسد دو عدد چرخ اب بزرگ به قطر ۱۳ متر و دیگری ۸ متر و در درون این کانال ها ، برای بالا آوردن آب قرار داشته اند.
بند برج عیار با نامهای صابئی و برج عیار معروف می باشد به نقل ازتاریخ جغرافیای خوزستان نوشته سید محمد علی امام شوشتری: محدوده بند برج عیار را در حال حاضر صابی کش می نامند که احتمالا این نامگذاری حاصل یک واقعه مهم باشد می توان تصور نمود که در اثر یک توطئه ازپیش برنامه ریزی شده بوسیله متعصبین مذهبی مردم بر سر صابئین ساکن در این محل ریخته و تعدادی از آنها را کشته و مابقی به حال فرار به اهواز و محمره و دیگر جاها نقل مکان کردند، بنابراین این بند بنام صابئی کش معروف است.

برخی مانند نویسنده کتاب دیار شهریاران(احمد اقتداری) معتقدند برج عیار نام ظرفی بوده که در گذشته خانمها زیور آلات خود را درون آن نگهداری می کرده اند و به گفته این نویسنده زنی گویا با ذخیره طلا آلات خود این برج را بازسازی کرد. دروازه جنوب شرقی شهر به نام مقام علی در کنار بند برج عیار بوده است.